tha chết
Định nghĩa
- Động từ:
- Tha cho tội chết, không giết: "tha chết" là hành động của người có quyền lực (như vua chúa, quan tòa, kẻ thắng trận) quyết định không xử tử một người phạm tội hoặc kẻ thù, thay vào đó cho họ được sống.
- Mở rộng: bỏ qua, không trừng phạt nghiêm khắc: Trong ngữ cảnh thông thường, "tha chết" có thể mang nghĩa bóng là tha thứ một lỗi lầm nghiêm trọng, không áp dụng hình phạt nặng nhất.
Ví dụ sử dụng
Nghĩa đen (không giết):
- Nhà vua đã ra lệnh tha chết cho tù nhân. (Nhà vua quyết định không xử tử người tù.)
- Kẻ thù tha chết cho anh ta vì anh ta đầu hàng. (Kẻ thù cho phép anh ta sống vì anh ta chịu thua.)
Nghĩa bóng (tha thứ):
- Cô ấy tha chết cho đứa con sau khi nó xin lỗi. (Cô ấy không phạt nặng đứa con vì nó đã nhận lỗi.)
- Sếp tha chết cho nhân viên vì lần đầu mắc lỗi. (Sếp bỏ qua lỗi nghiêm trọng vì đó là lần đầu.)
Các cách sử dụng nâng cao
"xin tha chết": cầu xin được sống, thường dùng trong bối cảnh nguy hiểm.
- Người lính quỳ xuống xin tha chết. (Người lính van xin đối phương đừng giết mình.)
"ân xá tha chết": hành động chính thức của nhà nước hoặc vua chúa miễn tội chết cho phạm nhân.
- Lễ ân xá tha chết cho các tử tù vào dịp quốc khánh. (Nhà nước miễn tử hình cho tù nhân vào ngày lễ lớn.)
Biến thể và từ gần giống
Tha (động từ): bỏ qua, không trừng phạt, không bắt tội.
- Tha lỗi cho tôi. (Bỏ qua lỗi lầm của tôi.)
Chết (động từ/tính từ): mất đi sự sống, kết thúc cuộc đời.
- Anh ấy chết vì bệnh. (Anh ấy qua đời do bệnh tật.)
Tha tội (động từ): bỏ qua tội lỗi, không trừng phạt.
- Quan tòa tha tội cho bị cáo. (Quan tòa không kết tội người bị cáo.)
Từ đồng nghĩa
Miễn tội chết: không bắt phải chịu án tử hình.
- Bị cáo được miễn tội chết vì có tình tiết giảm nhẹ. (Bị cáo không bị xử tử nhờ lý do giảm nhẹ.)
Tha mạng: tha cho sống, không giết.
- Kẻ cướp tha mạng cho con tin. (Kẻ cướp không giết con tin.)
Thành ngữ liên quan
- "Tha chết cho kẻ thù, tha thù cho kẻ địch": ý nói khoan dung với người từng làm hại mình.
- Anh ấy đã tha chết cho kẻ thù cũ, thể hiện lòng vị tha. (Anh ấy không trả thù người từng hại mình.)